Odpowiedź w skrócie
Jeżeli realnie obawiasz się powrotu, trzeba rozważyć przede wszystkim wniosek o ochronę międzynarodową, a w określonych sytuacjach także inne formy legalizacji lub ochrony przed powrotem.
Pytanie czytelnika
Mój pobyt kończy się za dwa miesiące. W Białorusi brałem udział w protestach i realnie boję się powrotu. Co mogę zrobić?
Co wynika z przepisów
Jeżeli realnie obawiasz się powrotu, trzeba rozważyć przede wszystkim wniosek o ochronę międzynarodową, a w określonych sytuacjach także inne formy legalizacji lub ochrony przed powrotem.
W Polsce cudzoziemiec może ubiegać się m.in. o status uchodźcy albo ochronę uzupełniającą. Znaczenie mają konkretne okoliczności: działalność polityczna, groźba represji, wcześniejsze zatrzymania, wezwania, sprawy karne lub administracyjne w kraju pochodzenia, przynależność do określonej grupy oraz ryzyko nieludzkiego lub poniżającego traktowania.
Sama ogólna trudna sytuacja w kraju zwykle nie wystarcza. Trzeba zebrać dokumenty, korespondencję, wezwania, decyzje, materiały medialne, dowody aktywności i wyjaśnić indywidualne ryzyko. Jeżeli równolegle toczy się sprawa deportacyjna albo ekstradycyjna, postępowania trzeba prowadzić spójnie.
Wskazówka praktyczna
Przed złożeniem wniosku uporządkuj chronologię wydarzeń i dowody. Niespójne albo zbyt ogólne wyjaśnienia mogą później utrudnić sprawę.
Co zrobić teraz
Zbierz dokumenty związane ze sprawą, zapisz daty doręczeń i nie podpisuj treści, której nie rozumiesz. Jeżeli sytuacja jest pilna, skontaktuj się z adwokatem przed kolejną czynnością.
- art. 3 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP — formy ochrony, w tym status uchodźcy, ochrona uzupełniająca, azyl i ochrona czasowa;
- art. 13 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony — status uchodźcy;
- art. 15 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony — ochrona uzupełniająca;
- art. 33 Konwencji dotyczącej statusu uchodźców — zasada non-refoulement;
- art. 302 i nast. ustawy o cudzoziemcach — postępowanie w sprawie zobowiązania cudzoziemca do powrotu.
Najczęstsze błędy
Najczęstsze ryzyko to przegapienie terminu, złożenie wyjaśnień bez zrozumienia statusu procesowego oraz pominięcie dokumentów dotyczących pobytu lub pracy. Konkretna ocena zależy od akt sprawy.
Podstawa prawna
- art. 3 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP — formy ochrony, w tym status uchodźcy, ochrona uzupełniająca, azyl i ochrona czasowa;
- art. 13 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony — status uchodźcy;
- art. 15 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony — ochrona uzupełniająca;
- art. 33 Konwencji dotyczącej statusu uchodźców — zasada non-refoulement;
- art. 302 i nast. ustawy o cudzoziemcach — postępowanie w sprawie zobowiązania cudzoziemca do powrotu.
Źródła oficjalne
- Ustawa o cudzoziemcach — Dziennik Ustaw / ELI ↗
akt prawny · art. 3 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP — formy ochrony, w tym status uchodźcy, ochrona uzupełniająca, azyl i ochrona czasowa; art. 13 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony — status uchodźcy; art. 15 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony — ochrona uzupełniająca; art. 33 Konwencji dotyczącej statusu uchodźców — zasada non-refoulement; art. 302 i nast. ustawy o cudzoziemcach — postępowanie w sprawie zobowiązania cudzoziemca do powrotu. · dostęp: 10 sierpnia 2026
- Legalizacja pobytu i pracy w Polsce — Urząd do Spraw Cudzoziemców ↗
strona urzędowa · Oficjalne informacje proceduralne urzędu; nie zastępują oceny indywidualnych dokumentów. · dostęp: 10 sierpnia 2026
Potrzebujesz oceny swojej sytuacji?
Opis artykułu nie zastępuje analizy dokumentów i akt.