Odpowiedź w skrócie
Jeżeli realnie obawiasz się powrotu, trzeba rozważyć przede wszystkim wniosek o ochronę międzynarodową, a w określonych sytuacjach także inne formy legalizacji lub ochrony przed powrotem.
Mój pobyt kończy się za dwa miesiące. W Białorusi brałem udział w protestach i realnie boję się powrotu. Co mogę zrobić?
Co wynika z przepisów
W Polsce cudzoziemiec może ubiegać się m.in. o status uchodźcy albo ochronę uzupełniającą. Znaczenie mają konkretne okoliczności: działalność polityczna, groźba represji, wcześniejsze zatrzymania, wezwania, sprawy karne lub administracyjne w kraju pochodzenia, przynależność do określonej grupy oraz ryzyko nieludzkiego lub poniżającego traktowania.
Sama ogólna trudna sytuacja w kraju zwykle nie wystarcza. Trzeba zebrać dokumenty, korespondencję, wezwania, decyzje, materiały medialne, dowody aktywności i wyjaśnić indywidualne ryzyko. Jeżeli równolegle toczy się sprawa deportacyjna albo ekstradycyjna, postępowania trzeba prowadzić spójnie.
Co zrobić teraz
Podstawa prawna
- art. 3 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP: formy ochrony, w tym status uchodźcy, ochrona uzupełniająca, azyl i ochrona czasowa;
- art. 13 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony: status uchodźcy;
- art. 15 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony: ochrona uzupełniająca;
- art. 33 Konwencji dotyczącej statusu uchodźców: zasada non-refoulement;
- art. 302 i nast. ustawy o cudzoziemcach: postępowanie w sprawie zobowiązania cudzoziemca do powrotu.
Źródła oficjalne
- Ustawa o cudzoziemcach — Dziennik Ustaw / ELI ↗dostęp: 10 sierpnia 2026
- Legalizacja pobytu i pracy w Polsce — Urząd do Spraw Cudzoziemców ↗dostęp: 10 sierpnia 2026