Policja proponuje mi mandat. Przyjąć go czy odmówić?

Odpowiedź w skrócie

Mandat możesz przyjąć albo odmówić. Przyjęcie szybko kończy sprawę, ale mandat od razu staje się prawomocny i bardzo trudno go później podważyć. Odmowa oznacza, że sprawę rozstrzygnie sąd.

Pytanie czytelnika
Policja zatrzymała mnie w sklepie i proponuje mandat. Nie do końca rozumiem, za co. Jestem z Gruzji i mam kartę pobytu. Co się stanie, jeśli odmówię, a co, jeśli przyjmę?

Co wynika z przepisów

Mandat karny dotyczy wykroczeń, a nie przestępstw. Funkcjonariusz musi wskazać, jakie wykroczenie Ci zarzuca, podać wysokość grzywny oraz pouczyć Cię o prawie odmowy przyjęcia mandatu i o skutkach takiej odmowy. Jeżeli nie rozumiesz, co jest napisane, poproś o wyjaśnienie i nie podpisuj dokumentu „w ciemno”.

Gdy odmówisz, policja kieruje do sądu wniosek o ukaranie. Sąd sam ocenia dowody, a Ty możesz przedstawić swoją wersję, nagrania i świadków. Ma to sens zwłaszcza wtedy, gdy wykroczenia nie popełniłeś albo opis zdarzenia jest nieprawdziwy. Trzeba jednak liczyć się z tym, że sąd może wymierzyć grzywnę wyższą niż w mandacie i obciążyć Cię kosztami postępowania.

Przyjęty mandat staje się prawomocny z chwilą pokwitowania jego odbioru albo zapłaty na miejscu. Później sąd może go uchylić tylko w wyjątkowych sytuacjach, m.in. gdy ukarano Cię za czyn, który w ogóle nie jest wykroczeniem, i tylko na wniosek złożony w terminie 7 dni od uprawomocnienia.

Dla cudzoziemca ważne jest też to, że ukarania za wykroczenie grzywną nie wpisuje się do Krajowego Rejestru Karnego: rejestr obejmuje wykroczenia tylko wtedy, gdy orzeczono karę aresztu. Mandat nie wchodzi jednak w grę przy przestępstwach: jeśli np. wartość rzeczy przy kradzieży przekracza próg wykroczenia, sprawa nie skończy się mandatem.

Co zrobić teraz

  • Zbierz dokumenty i zapisz daty doręczeń: od nich liczą się terminy.
  • Nie podpisuj protokołów ani pism, których treści nie rozumiesz.
  • Jeżeli sprawa jest pilna, skontaktuj się z adwokatem przed kolejną czynnością.

Artykuł wyjaśnia zasady ogólne. Ocena Twojej sytuacji wymaga przejrzenia dokumentów i akt.

Podstawa prawna

  • art. 97 § 3 k.p.w.: obowiązki funkcjonariusza przy nakładaniu mandatu, w tym pouczenie o prawie odmowy;
  • art. 98 k.p.w.: chwila uprawomocnienia mandatu;
  • art. 99 k.p.w.: wniosek o ukaranie po odmowie przyjęcia mandatu;
  • art. 101 k.p.w.: uchylenie prawomocnego mandatu (wniosek w terminie 7 dni);
  • art. 1 ust. 2 ustawy o Krajowym Rejestrze Karnym: zakres danych o wykroczeniach w rejestrze.

Źródła oficjalne

Zadzwoń, napisz na WhatsApp albo wybierz termin konsultacji.

Mówię po polsku i rosyjsku, rozumiem ukraiński. Odpowiadam tego samego dnia. W sprawach pilnych telefon działa całą dobę.